چه کسی مسئول است؟

کوه نوردی، حادثه، قانون

IMG_2488

حفاظت از جان کوه نوردان در یک گروه(2 نفر به بالا) وظیفه و مسوولیتی اخلاقی و قانونی است که در مدت زمان احرای برنامه در محدوده ی مکانی آن، بر عهده ی اعضای گروه به شکل متقابل است. کوه نورد موظف است در مقابل خطرات کوهستان، هم از خود محافظت کند و هم از همنوردش. اما مسوولیت های قانونی عضو ساده، سرپرست، امدادگر، پزشک، آشپز و … متفاوت اشت.
برای شناختن مسوول یک حادثه در برنامه ای که متشکل از تعداد زیادی عضو با سطح تجربه ها و مسوولیت های گوناگون است، ابتدا باید حادثه را مورد بررسی قرار دهیم و مسوول حادثه را بر مبنای وظایفش و سطح تجربه و سمت در برنامه بشناسیم. به طور کلی می توان گفت که افراد دارای تجربه ای بالاتر  و سمت بالاتر، مسوولیت بیشتری دارند.
از سوی دیگر، کوه نوردان شرکت کننده در برنامه ها وظیفه دارند بر پایه ی برنامه ی از پیش تعیین شده با نظم به سوی هدف پیش بروند و اوامر و نواهی سرپرست (یا پیش کسوت یا مربی) را اجرا کنند. آنان نباید برای کسب افتخار، با پذیرش خطر جان خود و دیگران را به خطر بیاندازند. اگر یک کوه نورد با پذیرش خطر، دستور سرپرست را نادیده بگیرد؛ در صورت بروز هر گونه حادثه ای در برنامه، مسولیت قانونی فقط متوجه خود اوست.
در صورت بروز حادثه و طرح دعوا، قاضی با بررسی همه جانبه و تشخیص رابطه ای سببیت با نقض مقررات، در کشف حققیت می کوشد و کوه نورد خاطی را به مجازات می رساند. برای آن که کوه نورد در حادثه ای مسوول شناخته شود، لازم است که بین عمل (یا ترک فعل) او و حادثه، رابطه ای احراز شود؛ در این صورت می توان گفت که حادثه، نتیجه ی حرکت عمدی یا قصور و بی احتیاطی او بوده است.
یک بار دیگر یادآور می شود که اگر نقض مقررات (یا عرف) نشده باشد و فعالیت ورزشی در محدوده ی زمانی و مکانی خود انجام شده باشد، در صورت بروز حادثه – با هر گونه نتیجه؛ حتی مرگ-  کوه نورد همراه یا سرپرست و مربی و… هیچ گونه مسولیتی نخواهند داشت.

مسوولیت کوه نورد:

در برنامه های دوستانه و سازمان نیافته، چنانچه کوه نورد به دلیل نداشتن آمادگی جسمی/ روحی/ فنی، یا رعایت نکردن اصول ایمنی و بی احتیاطی، یا اشتباه، دچار حادثه شود، مسوولیت متوجه خود اوست. در برنامه های سازمان یافته (مانند برنامه هایی که از سوی هیات ها، گروه ها، باشگاه های کوه نوردی اعلام و اجرا می گردد، یا برنامه های تیم ملی) اگر عضو شرکت کننده در برنامه از اوامر و نواهی سرپرست یا مربی سرپیچی کند، و دچار حادثه شود، مسوولیت فقط متوجه خود او خواهد شد.
سهل انگاری در “حمایت”، تسبیب حادثه با بی احتیاطی (مثلا فراهم آوردن شرایط سقوط سنگ)، دادن ابزار فرسوده یا خراب به هم طناب، تحریک هم نورد به انجام کار غیر معقول، شوخی نابجا در محیط کوهستان و مانند اینها، اگر منجر به بروز حادثه برای همراهان شود، شخص مرتکب مسول خواهد بود.

مسولیت سرپرست.

سرپرست، کوه نوردی است که هدایت و هماهنگی یک گروه انسانی را با تجهیزات و تدارکات آنان به سوی هدفی مشخص بر عهده دارد. در یک برنامه ی کوه نوری، سرپرست معمولا فرد با تجربه تر و آگاه تر گروه است. او اختیار دارد که کارهای برنامه را در میان افراد گروه تقسیم کند و دستورهای لازم را به آنان بدهد، و نیز اختیار دارد برنامه را متوقف کند و گروه را به مبدا بازگرداند. از دیگر وظیفه های سرپرست، می توان حفاظت و مراقبت از اعضا را نام برد. در زیر به چند جنبه از مسوولیت های سرپرست اشاره می کنیم:

1.    مسوولیت اخلاقی؛ تلاش در پرورش خصلت های نیکو، مسوولیت وجدانی در جهت مراقبت از اعضای گروه

2.    مسولیت فرهنگی؛ تلاش در انتقال و گسترش فرهنگ کوه نوردی

3.    مسولیت معنوی؛ تلاش در رسیدن به کمال و فضیلت، مبارزه با ناهنجاریهای رفتاری

4.    مسولیت قانونی؛ تلاش در حفظ جسم و جان کوه نوردان در برابر خطرات احتمالی (جلوگیری از بروز حادثه، و نیز فعالیت امدادی درست پس از حادثه).

حشمت حیدریان- عباس محمدی

بخشی از نوشتار قرارگرفته در وبلاگ “سلام کوهستان”    salamkuhestan.blogfa.com

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Scroll To Top